Iris Murdoch „Zacny uczeń”

„Zacnego ucznia” po raz pierwszy przeczytałam osiem lat temu. Niedawno go sobie powtórzyłam i nie oceniam już tak źle jak przedtem. Nadal drażnią mnie sztuczne, jakby teatralne dialogi, ale dostrzegam też zalety. Największa z nich polega na tym, że Iris Murdoch bardzo zgrabnie nawiązuje do powieści gotyckich. Część akcji toczy się w ogromnym domostwie, jakby żywcem przeniesionym z osiemnastego wieku. Nie wolno tu używać elektryczności, a nocą słychać podejrzane kroki i jęki. Mieszkanki niemal w ogóle nie kontaktują się ze światem zewnętrznym i wszystko robią same: produkują żywność, tkają ubrania. Dom ten od posesji sąsiadów oddzielają trudne do przebycia mokradła. Jest tu i wieża, i osoba uwięziona, i wybawca, a nad wszystkim unosi się aura tajemnicy i grozy.

Zainteresował mnie Edward. Ten dwudziestoletni student ma krew na rękach. Dla żartu podał swojemu przyjacielowi Markowi narkotyk w jedzeniu, po czym poszedł do koleżanki, by zaspokoić potrzeby erotyczne. Kiedy wrócił do domu, zobaczył, że okno jest otwarte, a Marek leży martwy na bruku. Skłonny do samooskarżeń Edward uznał się za mordercę. Wpadł w depresję, całymi dniami płakał i rozważał, jak żyć, kiedy popełniło się wielką niegodziwość i unieszczęśliwiło kilkoro ludzi. Opisy jego cierpień psychicznych zajmują wiele stron.

„Rycerze i zakonnice” Iris Murdoch

Akcja „Rycerzy i zakonnic” toczy się pod koniec lat siedemdziesiątych w Londynie oraz w okolicach Prowansji. Główna bohaterka to Gertrude, pogrążona w żałobie zamożna wdowa w średnim wieku. Wokół niej skupia się grono przyjaciół, spośród których najważniejszą rolę w powieści odegrają Tim Reede, Anna oraz Polak nazywany Hrabią.

Hrabiego autorka wyposażyła w szereg zalet. To człowiek kryształowo uczciwy, szlachetny, zachowujący się zawsze po rycersku. Wciąż rozmyśla o przeszłości Polski i o tym, że Polska jest mesjaszem narodów. W jego wypowiedziach często pojawia się patos. „Jestem wcieleniem polskiego narodu” – mówi o sobie. W miłości Hrabia jest bardzo romantyczny, kocha od lat tę samą kobietę, ale nie umie wyznać jej swoich uczuć i o nią walczyć.

„Machina miłości czystej i wszetecznej” Iris Murdoch

Uwaga! Jeśli planujecie przeczytać „Machinę miłości czystej i wszetecznej” Iris Murdoch, nie radzę Wam zaglądać do tej recenzji, gdyż zdradzam szczegóły istotne dla treści! 

Bohaterem, który zna wszystkich, jest Blaise. Blaise skrzywdził innych, źle się z tym czuje, męczą go wyrzuty sumienia. Prowadzi podwójne życie. Jeden jego świat to praktyka psychoanalityka, dom z ogrodem na przedmieściach Londynu, żona Harriet, syn David, uczeń ekskluzywnej szkoły. Drugi świat to niezadowolona kochanka Emily, brudne mieszkanie i Luca, gorszy syn. Gorszy w oczach Blaise'a, bo o jego uczucia ojciec niewiele dba, w jego obecności kłóci się z Emily, daje mniej pieniędzy na jego utrzymanie. Te dwa światy nigdy nie miały spotkać się ze sobą, jednak pewnego razu żona dowiedziała się o tej drugiej. I od tej pory rozpoczęło się lepsze życie Blaise'a. Tak: nie gorsze, tylko lepsze.

W tym miejscu słówko o charakterze Harriet. Jest to szlachetna, dobra osoba, chodząca doskonałość. Czasami w swojej dobroci Harriet bywa natrętna i niedelikatna, jak wtedy, gdy nachodzi cierpiącego po stracie żony pisarza, chcąc go pocieszyć. Tyle że biedny wdowiec nie szuka pocieszenia, ma dość jej niezapowiedzianych wizyt! Woli cierpieć w samotności.

„Morze, morze” Iris Murdoch

Książka ma formę pamiętnika pisanego przez pewnego emeryta, który spełnił swoje marzenie i zamieszkał w domku nad morzem. Nie jest mu jednak dane cieszyć się spokojem, bo oto... spotyka swoją pierwszą miłość. Hartley ma już ponad sześćdziesiąt lat, obwisłą skórę i figurę nie taką jak kiedyś, lecz cóż z tego! Uczucie Charlesa wciąż jest bardzo żywe. Emeryt nabiera przekonania, że tym razem nie powtórzy błędów młodości i nie pozwoli, by ukochana mu się wymknęła.

I już koniec siedzenia w fotelu; pchany potężną siłą Charles będzie biegał po skałach jak młodzik, będzie też obmyślał sposoby zdobycia i „uratowania” Hartley, gdyż wydaje mu się, że jej mąż jest człowiekiem agresywnym, silnym i despotycznym. I Charles przygotowuje bardzo sprytny, niecodzienny plan. W małym domku nad morzem zaczną dziać się rzeczy dziwne, straszne i nie zawsze zgodne z prawem...